(Obecnie może trochę zabawnie to zabrzmi, ale realną alternatywą dla prowadzenia mojej działalności był Blip. Szalone to były czasy).

Zanim przejdę do podsumowania chciałbym podziękować mojej żonie, która podsunęła mi pomysł na niepoważną działalność, którą wcześniej uprawiałem jedynie w waunkach domowych lub pracowych. To ona podsunęła mi myśl, że może warto spróbować na szerszych wodach.

Na początku postawiłem sobie za cel: żadnej polityki. Przez kilka miesięcy się to z grubsza udawało, czasami tylko komentowałem różne wpadki językowe polityków, ponieważ nie było to stricte polityczne. Powodem mojej decyzji była obserwacja, jaką poczyniłem wiele lat wcześniej podczas oglądania w wakacje z kuzynem, znanym alkoholizatorem oraz amatorem innego rodzaju używek, powtórek programów Szymona Majewskiego. Jakkolwiek różna jest ocena śmieszności jego programów (od „bardzo” po „nikogo to nie śmieszy”, z czym ostatnio się spotkałem), to nie miało to w tamtym momencie znaczenia. Siedzieliśmy z kuzynem w fotelach, każdy swoim, i nie zaśmialiśmy się ani razu, ponieważ w całości absorbowało nas przypomnienie sobie, do czego czyni aluzje Szymon w „Rozmowach w tłoku”. Po raptem kilku miesiącach cały kontekst uleciał i tylko z tego powodu dowcipy nie były śmieszne.

Scenariusz załamał się po Smoleńsku, gdzie temat wdzierał się wszystkimi drzwiami i oknami, zmuszając do obrony na różnych frontach. Potem pojawił się krzyż na Krakowskim Przedmieściu i tym podobne. Wpadłem jak śliwka w kompot. W końcu udało mi się od tego uwolnić, ale z zażenowaniem wspominam tamten okres.

Kolejny przełom nastąpił kilka miesięcy, może rok temu. Natknąłem się na angielski tekst o Marku Raczkowskim, w którym autor artykułu napisał, że to, co Raczkowski robi w pierwszej kolejności, to stara się rozśmieszyć, w przeciwieństwie do wielu satyryków, którzy w pierwszej kolejności chcą zmusić ludzi do myślenia, sprowokować, zaszokować, a dopiero potem ubierają to w coś śmiesznego. Marek Raczkowski wg autora tak nie postępuje. Nie wiem, czy to prawda (ale to by pokazywało, dlaczego niektórych wkurza — bo próbują go odbierać jako skandalistę w pierwszej kolejności), ale nie ma to znaczenia. Dla mnie było to olśnienie, ponieważ zauważyłem, że sam staram się w jakiś sposób przemówić do ludzi. Natychmiast przesunąłem ciężar swoich tweetów na śmieszność, często absurdalną. (Nie przepadam za sarkazmem, daje za mało przestrzeni, choć jest dość prosty w stosowaniu). Niejeden raz moje tweety odbierane były jako prowokacyjne, ale prawda jest taka, że nie interesuje mnie ten aspekt podczas komponowania wiadomości. Bardziej bawi mnie specyficzna gra słów czy nietypowe zestawienia pojęć. Wolę wyśmiewać obyczajowość niż konkretnych ludzi.

Ostatnimi czasy lubię pisać tweety tak, żeby rozbawić przedstawicieli przeciwnych obozów, choć każdą z innego powodu. I wszystko to w 140 znakach. Wróciłem też do polityki, chociaż całkiem bezstronnie i na pewno nie z zamiarem potrząśnięcia kimkolwiek. Żywotność jednego tweeta to średnio — jak policzono — 7 minut i nikt do nich potem nie wraca, więc uciekający kontekst nie jest takim problemem (jak również nie byłby w przypadku „Rozmów w tłoku”, gdyby ich nie powtarzać). Poza tym, pisząc trochę nieskromnie, swoją obecnością w tej branży podnoszę poziom dowcipu politycznego, który w Polsce stoi na poziomie poniżej średniej (za dużo taniego sarkazmu, nabijania się z nazwisk, rzeczy typu niski wzrost, insynuowania chorób psychicznych oraz wulgarności po prostu), ale tak to jest, jak amatorzy biorą się za żartowanie.

I to by było na tyle podsumowania. Przyznaję, że wyszło znacznie skromniejsze i mniej barokowe niż sobie to pierwotnie wyobrażałem. Do przeczytania za rok. W międzyczasie zapraszam na Twittera.

Argument ten wyciągany jest zawsze przez tę samą grupę panów, którzy zaczynali swoją przygodę z muzyką dawno, dawno temu, gdzieś w latach 80., może wcześniej. Oto dyskusja dochodzi do punktu, kiedy kwestie moralności piractwa zostały omówione (choć coraz więcej badań pokazuje, że wpływ ma w nie mniejszym, jeśli nie większym stopniu ekonomia i fakt, że ktoś musi kupić najpierw jedzenie, a potem sobie dopiero coś ściągnie — co sprawia, że jego ściągnięcia nie można liczyć jako straty dla wydawcy, ponieważ i tak by nie kupił, no ale — po co sobie zaniżać statystyki?). Trochę się rozgadałem w nawiasie i bez sensu. No więc przychodzi ten moment po moralności, że zostało jeszcze 15 minut audycji radiowej, w której się produkują, a całego czasu nie wypełnią, więc nagle jednego zbiera na sentymenty i zaczyna opowiadać:

— Ja to nie rozumiem, przecież takie pudełeczko to jest wspaniała rzecz, można wziąć do ręki, pogłaskać… — A ponieważ trafia na podatny grunt, to pozostali też się narkęcają. — No, a książeczka — dodaje kolejny mądrala — ładnie pachnie, można ją powąchać. Młodzież nie wie, co traci!

Tak mija pozostały kwadrans, jak się mocno wciągną, to nawet zapomną puścić piosenkę przez ten czas. A tymczasem czytałem, że współczesna młodzież ma w dupie opakowanie i muzyka to dla niej na ogół garść plików na Ipodzie. I jeżeli będzie się to zmieniać, to raczej pogłębiać. Z tymi pudełkami mamy więc do czynienia ze starymi ludźmi, którzy przestali nadążać za czymkolwiek i tylko zajmują czas antenowy. Ale nie mnie. Wyłączam ich za każdym razem.

A jednak. To za mało! Stanowczo za mało. Skoro już jedziemy na tym wózku razem, to chciałbym nieśmiało zaproponować, żeby powalczyć o wolny Wielki Piątek. Jakże to pracować w taki dzień? Refleksja powinna nie pozwolić w ogóle skupić się na niczym innym (nie dotyczy strażaków i zawiadowców). Niemcy mają ten dzień wolny! Nie możemy być gorsi.

Również chętnie widziałbym wolną Wigilię, bo i tak siedzi się w pracy do 13:00, z czego od 11:00 wszyscy składają sobie w sali konferencyjnej życzenia. Dawniej mnie to stresowało, potem odkryłem, że wystarczy powiedzieć „Wszystkiego najlepszego” (to zawiera najważniejsze rzeczy), ale i tak lepiej się wyspać.

Na razie nie będę podsuwał dalszych propozycji, bo się jeszcze ktoś zorientuje, co planujemy.

Oto jeden z kawałów:

Dwóch pedałów na basenie.
– Jaka woda? – pyta jeden.
– Chujowa – odpowiada drugi.
– A, to skacze na dupę.

This will not stand!, cytując Gościa z „Big Lebowskiego” (czasem Kolesia, różne są tłumaczenia). Poprawność polityczna nie pozwala na takie żarty, jak padło wcześniej. Żartować można tylko z większości, co jest — paradoksalnie — efektem o nazwie odwrócona dyskryminacja, tj. tak bardzo nadskakuje się mniejszościom, że dyskryminowana jest większość. Gdyby żartować z heteroseksualnych zachowań, byłoby okej.

Jest u nas w kraju jednakże długa historia omijania cenzury. Dawniej były to tematy polityczne, dzisiaj trochę innego kalibru, również cenzura nie jest z gatunku formalnych, ale mimo wszystko trzeba kombinować, żyjemy bowiem w czasach, w których nie wolno nikogo obrazić, a już tym bardziej niczyich uczuć (a nie daj boże — nomen omen — tych religijnych). Co prawda, niespecjalnie mnie pociągają homoseksualiści (może poza Wentworthem Millerem), również jako obiekt żartów, ale zacząłem się zastanawiać: jak by można z nich zażartować, żeby w złym tonie było podnieść o to larum. Po namyśle dokonałem korekty przytoczonego powyżej dowcipu:

Dwóch amatorów pasywnego seksu analnego na basenie.
– Jaka woda? – pyta jeden.
– Chujowa – odpowiada drugi.
– A, to skacze na dupę.

Udało się! Może nie jest tak śmiesznie (a może jest bardziej, kwestia gustu), ale oto pomija się kwestię orientacji, która jest zakazana, a przechodzi do samej aktywności seksualnej, której oddają się również heteroseksualiści (większość!). Zarówno żeńscy, że zacytuję tutaj Sashę Grey:

My ass makes my cunt jealous and that’s the way I like it. I like spelunking my butt hole more than a seasoned fag at a bathhouse in Turkey.

— jak i męscy, na co są stosowne rozwiązania w odpowiednich sklepach. Nie ma nic złego w śmianiu się z form spędzania wolnego czasu. Mało tego, gdyby ktoś się przyczepił, że „przecież wiadomo o kogo chodzi”, to by było jak z nieprzyzwoitymi dowcipami — jeżeli ktoś je rozumie, jeżeli wyłapał tę specyficzną grę słów, to znaczy, że sam tak sobie pomyślał.

Swoją drogą, ciekawe po jakimś czasie wpisanoby „amatorów pasywnego seksu analnego” na jakąś listę określeń zakazanych?

— Jak ty to robisz, Stevie? — spytałem. — Jeden produkt na średnich podzespołach, a sprzedaje się tak, że firma ma więcej kasy niż wynosi budżet tego kraju, do tego zamiast o klientach powinno się mówić o wyznawcach. Właściwie to się mówi.

Steve napił się łyk wody z lodem, którą zamówił (podobnie jak prezydent Rosji, nie spożywał alkoholu, nawet modżajto) i uśmiechnął się dobrotliwie, trochę jak stary mędrzec, który żyjąc w leśnej pustelni przez ostatnie 10 lat zrozumiał sens życia, a trochę jak bezwględny dyktator, który ma przed sobą dysydenta w jego ostatnich 10 minutach życia, więc łaskawie pozwala mu na odrobinę więcej swobody.

— Zrozumiałem jak funkcjonuje mózg ludzki — odpowiedział.

— I jak funkcjonuje? — spytałem zaintrygowany.

— Można go podzielić na trzy warstwy, trochę jak kręgi na Google+: ludzką, ssaczą oraz gadzią. Najgłębiej jest gadzia, jest najprostsza i jest odpowiedzialna za najniezbędniejsze funkcje życie, przeżycie i przekazanie dalej genów, w skrócie: zjeść i poruchać.

— To jak większość ludzkości — zauważyłem.

— To prawda.

— A jednak to nie z pośród tych jaszczurów rekrutują się twoi klien… wyznawcy.

— Pozwól, że skończę mą opowieść, Aubreyu.

— Naturalnie, Stevie.

— Gadzi mózg — kontynuował — obudowany jest ssaczym, który rozumie już więcej rzeczy, aczkolwiek nadal jest na poziomie zwierzęcia, mądrzejszego, ale jednak. Ten mózg dopiero okala ludzka część, która reprezentuje wyższe funkcje jak miłość, kultura czy zamiłowanie do telefonów z ekranem dotykowym. Teraz: cała sztuczka polega na tym, żeby przemówić do człowieka tak, żeby pobudzić tę jaszczurkę w środku. Gad przejmuje kontrolę nad mózgiem i wysyła człowiekowi krótką informację: to jest to, co musisz mieć; to jak spanie albo ruchanie. I człowiek skłania się do tego. Kupuje smartfona ode mnie, a ponieważ nie bardzo rozumie ten jaszczurzy imperatyw, to powstaje zjawisko dysonansu poznawczego, który zostaje przekuty w wyznaniowe podejście do produktu. Dla mnie to świetna sprawa, bo nikt tak jak gorliwcy wiary nie krzewi mojej technologicznej ewangelii. Są lepsi od tych reklam w tym czymś, co tam przeglądałeś, a co nie nadaje się ani do podtarcia dupy, ani na podpałkę. I owszem, większość ludzkości porusza się na poziomie jaszczurki, ale oni są biedni, więc mnie nie interesują. Owszem, czasem jakieś chińskie dziecko sprzeda nerkę albo swoje dziewictwo, ale to za mało, żeby przebić budżet mocarstwa. Dlatego przemawiam do bogatych ludzi, którzy mają mnóstwo kasy. Ale przemawiam do tych ludzi przez jaszczurkę. Mają dużo rezerw, to im zbywa.

— Jesteś geniuszem zbrodni, Stevie! — zawołałem będąc pod wielkim wrażeniem przebiegłości mego rozmówcy.

— Marketingu, Aubreyu, marketingu — odparł, znowu uśmiechając się dobrotliwie.

— Na jedno wychodzi — odparłem z kolei ja. — Mówisz ludziom to, co chcą usłyszeć. Trochę jak Hitler, nie sądzisz?

— Touché — odparł Steve. — Ale jednocześnie złamałeś prawo Godwina.

— Cholera — przekląłem. Złamanie prawa Godwina oznaczało koniec dalszej rozmowy. — Rozumiem, że z seksu również nici? — spytałem, ale Steve obrócił tylko głowę w drugą stronę. Czasami był jak dzieciuch, stwierdziłem w duchu, wypijając ostatni łyk modżajto. — W takim razie pójdę na masaż — powiedziałem, żeby mu dopiec i opuściłem patio.

Jak wiadomo, regulamin rzecz święta. Tenże święty dokument zabrania posługiwania się tam pseudonimem, co w moim przypadku oznaczało, że musiałem się stamtąd usunąć, ponieważ jestem czysto wirtualnym bytem i nie mam prawdziwego imienia i nazwiska. Z tego, co zrozumiałem z komentarzy niektórych owieczek Google’a — moja obecność tam stanowi zamach na ich bezpieczeństwo. Reszta ludzi była spoko, niestety to ludzie o mentalności ww. owieczek nadają dyskurs regulaminowi, a bronią go przy tym jak fanboye anteny Iphone’a 4, który rozłączał rozmowy, kiedy brało się go do ręki w sposób nieautoryzowany przez Steve’a Jaszczurze Oczy. Neofici są chyba gorsi od ludzi z poczuciem misji, bez kitu.

Bycie Czarnym Ludem to zajebista sprawa (te sportowe samochody z silnikami V8, laski na pęczki czy narkotyki), ale nie ma sensu spędzać czasu na portalu, z którego w każdej chwili można wylecieć z hukiem. I tak trzeba by robić kopie umieszczanych tam tekstów, więc równie dobrze mogę to umieszczać tu czy na Twitterze. Niektórzy postępują zgodnie z tym poradnikiem i (i)grają z Googlem, ale ja nie podlegam takiemu imperatywowi.

It is not my custom to go where I am not wanted. *

Cybergandhi II

Podczas usuwania konta zostałem zapytany przez Wszechgoogle o powód. Nawet chyba napisali, że im przykro (manipulanckie świnie), na co napisałem jedno krótkie zdanie: ponieważ nie mogę tu funkcjonować pod pseudonimem. Tyle. Bez elaboratów. Pomyślałem wtedy, że może to jest sposób. Zamiast drzeć szaty, pisać żarliwe artykuły — wziąć i się wynieść. Jeżeli ludzi chcących posługiwać się pseudonimem byłoby dużo, to może zadziałały efekt skali. Rozumiecie, nie można zbudować potężnej sieci socjalnej, jeśli część ludzi po prostu powie non serviam i się wycofa — w tej sieci nigdy nie znajdą się niektórzy znajomi. Zakaz stosowania pseudonimu może jest bardziej życiowy i odzwierciedla real, ale heloł, tu jest Internet.

(Tak naprawdę nie sądzę, by to się udało, bo pomimo iż pomysł jest dobry, to podejrzewam, że potencjalni non-serviam-cyber-gandyści nie osiągną masy krytycznej. A jeżeli tak, to znaczy, że stanowimy na tyle małoliczną/-liczącą się grupą, że nie warto traktować poważnie naszych oczekiwań).

Najczęściej powtarzaną bzdurą, z jaką się spotykam, jest stwierdzenie, że podpisywanie się imieniem i nazwiskiem wyeliminuje trolle internetowe. Jeśli nie wszystkie (czyli jest furtka na okoliczność, gdyby się to nie udało), to na pewno większość. Równanie „pseudonim = troll” jest bardzo niesprawiedliwe. Wielu ludzi z naprawdę wielu powodów posługiwało się w historii naszej kultury pseudonimami i zapewne byli pośród nimi osobnicy złośliwi i mający na celu sprawienie innym przykrości, ale czynienie z nich głównej/najliczniejszej podgrupy jest po prostu błędne. W Internecie jest podobnie. Poznałem tu wiele osób, które nie posługiwały się swoim imieniem i nazwiskiem, a jednak tylko garstce można by przypisać trollowanie (i z drugiej strony — najbardziej znany troll internetowy, David Thorne, nie kryje się ze swoim wizerunkiem).

Dzieje się tak dlatego — i tu będzie dla nowych użytkowników sieci przybliżenie tego jak działa Internet — że przez długie lata w Internecie posługiwano się przede wszystkim pseudonimem (nickiem). Tak było i dorobiło się to swojej tradycji. Wokół nicka budowało się swoistą reputację, której nikt nie przepultałby za chwilę rozkosznego trollowania.

Trolla rozpoznawało się po zachowaniu, nie nicku.

Twierdzenie wszem i wobec, że podpisanie się imieniem i nazwiskiem załatwia sprawę, to czytelny komunikat dla faktycznych trolli: „trzeba się przystosować”. Po raz kolejny sięgnijmy do komisarza Gordona z „Batmana: Początek”, który wręczając Batmanowi kartę jokera mówi, że oto nadchodzi eskalacja. Odsianie pseudonimów nie jest i nie ma szans być ostatecznym rozwiązaniem. Internetowi drapieżcy wycofają się, przegrupują i wrócą.

Oczywiście, wracając do Google+, duże portale społecznościowe zmierzają w tym kierunku i nie sądzę, żeby ktokolwiek to zmienił, bo za późno na to (zapoczątkował to Facebook wiele lat temu), ale nie piszcie, drodzy zwolennicy wymogu imienia i nazwiska, że: a) pod pseudonimami kryją się tylko trolle (oraz: że tylko trolle używają pseudonimów) ani b) że ww. wymóg załatwi sprawę raz na zawsze, bo to już zakrawa o naiwność.

(Mało tego, zdaje się, że zgodnie z ustawą telekomunikacyjną, czy czymś takim, mam prawo zażądać od operatora zablokowania tego typu połączeń przychodzących. Z realizacją różnie, ale to się pewnie zmieni. Wolałbym, żeby ktoś usłyszał coś w stylu: „Użytkownik nie odbiera nieznanych połączeń”, teraz dostaje sygnał zajętości bodajże).

No i oto pewnego dnia zadzwonił upragniony zastrzeżony numer, odebrałem, „Dzień dobry, ja z banku, mam wspaniałą ofertę”, wysłuchałem standardu, a w pewnym momencie przejąłem inicjatywę i powiedziałem:

— Mam dla państwa komunikat. Niestety, ale włączam coś takiego w swoim telefonie, że nie dodzwonią się państwo posługując się numerem zastrzeżonym, więc proszę sobie to zaznaczyć gdzieś w systemie.

Dziewczyna chwilę trybiła, po czym odkrywczo i trochę w tonie „Eno!” odparła:

— Ale my z takiego dzwonimy.

— No to się nie dodzwonicie.

I wtedy stała się rzecz ciekawa. Pani zamilkła i nic nie mówiła przez chwilę. Cisza w słuchawce. Okazało się, że powiedziałem zdanie poza przygotowanym skryptem rozmów z klientami. Wysypałem im system.

Pani się w końcu ocknęła i zadała jakieś pytanie z całkiem z czapy, które nie przerodziło się w żadną wspaniałą ofertę, po czym jednak podziękowała za dalszą rozmowę i się rozłączyła.

Ostatnio znalazłem się w sytuacji, kiedy mógłby do mnie zadzwonić ktoś z zastrzeżonym numerem, od kogo połączenie chciałbym odebrać, więc wyłączyłem filtr w telefonie, co bank skwapliwie wykorzystał i znowu się wziął i dodzwonił. Myślę, że spróbuję poszukać kolejnych haków.

A Wy, doprowadziliście kiedyś do podobnej sytuacji? Opiszcie jakieś śmieszne przygody z telemarketerami.

Moją uwagę zwróciła pewna tendencja u komentujących — narzekanie na rzeczy, na które narzekać się nie powinno. Oglądałem jakiś czas temu „Limits of Control” Jima Jarmuscha i czytam potem np. taką opinię (cytat z głowy):

Film powinien mieć tytuł „Murzyn chodzi po Hiszpani”.

Trochę jakby do filmu zasiadano z gotowym wyobrażeniem nt. tego, jak ma wyglądać fabuła, akcja, postaci i przesłanie końcowe. A wychodzi, oczywiście, inaczej. I trzeba o tym zameldować w Internecie. Zawiedzione oczekiwania muszą zostać pomszczone.

Chyba prawdą jest, że oglądanie filmów trzeba po prostu lubić.

•

Ja wszedłem do firmy, wyjąłem z torby służbowy komputer (który był już wyczyszczony z wszelkich danych) i położyłem go na biurku. W tym momencie napotkałem pełne nadziei spojrzenie szefa, który pewnie myślał, że przyszedłem zameldować wykonanie modułu, który mi zlecił.

— Odchodzę — powiedziałem.

Po tych słowach wyszedłem, zostawiając go w osłupieniu na resztę dnia. Być może roztrząsał kwestię pt. „Może jednak powinienem był mu dać normalną umowę o pracę?”, a może oglądał gołe baby w Internecie (ale to nie w jego stylu było). Nie wiem.

•

Ten jeden raz to ja wykorzystałem konstrukcję umowy-zlecenia. Nie zapłacił mi za tę połowę miesiąca, którą zdążyłem przepracować, a niestety — w przeciwieństwie do popularnych klisz popkulturowych — nie wygrałem dzień wcześniej w totka, ale i tak uważam, że warto było.